ankara escort
kacak bahis siteleri kacak iddaa siteleri
ankara escort ankara escort antalya escort
ankara escort
X 20
Bugun...



'Geleceğin Deneyi' için Türk bilim insanlarından süpersimetri araştırması

BURSA (AA) - Bursa Uludağ Üniversitesinden (BUÜ) bir grup akademisyen, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinin (CERN) "yüzyılın deneyi" olarak gösterilen Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın (LHC) yerini alması öngörülen "Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı"

facebook-paylas
Tarih: 13-02-2020 18:52

'Geleceğin Deneyi' için Türk bilim insanlarından süpersimetri araştırması

 
Bursa Uludağ Üniversitesinden bir grup akademisyen, CERN'in "yüzyılın deneyi" olarak gösterilen Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın yerini alması öngörülen "Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı" deneyi için araştırma yürütüyor.
 

BURSA (AA) - Bursa Uludağ Üniversitesinden (BUÜ) bir grup akademisyen, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinin (CERN) "yüzyılın deneyi" olarak gösterilen Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın (LHC) yerini alması öngörülen "Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı" (FCC) deneyi için süpersimetrik parçacık konusunda araştırma yürütüyor.

Üniversitenin deneyde yer almak üzere yaptığı başvurunun olumlu sonuçlanması üzerine CERN FCC Çalışma Grup Başkanı Prof. Dr. Michael Benedikt ile iş birliği protokolü imzalandı. Protokol kapsamında, BUÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Cem Salih Ün ve Dr. Öğr. Üyesi Zerrin Kırca ile 7 lisansüstü eğitim öğrencisi, tasarlanacak FCC için teorik ve fenomenolojik çalışmalara başladı.

Ekip, Higgs Bozonu'nun diğer temel parçacıklarla etkileşmesinin daha hassas belirlenmesine, maddenin en temel yapısının araştırılmasına, süpersimetrik (parçacık fiziğinde uzay-zaman simetrisinin karşılığı) parçacıklar ve karanlık madde hakkında bilgi sağlanmasına katkı sunmayı hedefliyor.

"Stop" ve "gluion" parçacıkları araştırılıyor

Doç. Dr. Ün, AA muhabirine, Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı deneyi için öncelikle fizibilite çalışması yapıldığını söyledi.

Ün, böyle bir deneyin mümkün olup olmadığı ve buna ilişkin gerekli teknolojilerin geliştirilmesine dair hazırlıklar da yapıldığını aktardı.

Dünyada bu deney için çalışan birçok grubun bulunduğunu dile getiren Ün, "Hızlandırıcının çok farklı yerlerinde dedektörler var. Bu dedektörlerin her birinin farklı özellikleri var. Biri yeni çıkabilecek parçacığın bir özelliğini ölçerken, öbürü başka bir özelliğinde uzmanlaştırılmış durumda." dedi.

Ün, BUÜ fizik ekibinin daha çok süpersimetriye odaklandığını belirtti.

Çalışmalarının detaylarına değinen Doç. Dr. Ün, şöyle devam etti:

"Bu süpersimetri modellerde bazı henüz keşfedilmemiş ama bu modellerin önerdiği parçacıklar var. Bunların en ünlüleri 'stop' ve 'gluion' parçacıkları. 'Stop' ve 'gluion' için deneyden yapılan analizlerde elde edilen sonuçlar var. Biz de '10 sene sonra yapılacak deneylerde bu parçacıklar için ne bekleyebiliriz? Bu parçacıkları keşfetmek için sadece enerjiyi artırmak yeterli mi? Hangi dedektörler daha çok umut verebilir?' sorularını sorduk. Bu parçacıkların belli bir kütle skalaları var. Diyelim ki 10 sene sonra da gözlemleyemedik, o zaman 'Böyle parçacıklar yoktur' diye sonuçlandırabilir miyiz? Buna dair çalışmalar yapıyoruz. Aslında teori ile deney arasında bir köprü kuruyoruz."

Yeni parçacıkların özellikleri analiz ediliyor

Ün, Higgs Bozonu'nun 2012'de keşfedildiğini hatırlatarak, şu anda yapılan çalışmaların bunun devamı niteliğinde olduğu bilgisini verdi.

"Daha önce denenme şansı olmamış modelleri alıp CERN'in önerdiği yeni parçacıkların özelliklerini analiz edip, nasıl bir deney düzeneği oluşturulması, bu kısım için bu parçacıklara nasıl bakmak, nereye bakmak gerektiğinin çalışmalarını yapıyoruz." ifadesini kullanan Ün, en iyi ihtimalle 10 yıl sonra yapılacak FCC deneyi için o zamanki grafiklerin neleri gösterebileceğine ilişkin varsayımlarda bulunduklarını kaydetti.

Bunun için bazı bilgisayar programları ve simülasyonlar kullandıklarını anlatan Ün, "Sanki deney yapılmış da bazı sonuçlar elde edilmiş gibi data oluşturup, o data üzerinde analizler yaparak, '10 sene sonraki deneyde durum böyle olacak' diyoruz. Bu çalışmaları belli bir aşamadan sonra CERN'e rapor edeceğiz." bilgisini paylaştı.

"Bu çalışmada yer almak gurur kaynağı"

Dr. Öğr. Üyesi Zerrin Kırca da BUÜ ekibi olarak CERN için yaptıkları çalışmaların yeni ufuklar açacağını, bu çalışmada yer almanın gurur kaynağı olduğunu vurguladı.

CERN'de pek çok deney yapıldığına işaret eden Kırca, şöyle konuştu:

"Şu an dünyanın en büyük deneyi, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı. Biz, daha önce grup çalışmalarımızda CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nı kullanarak, pek çok çalışma gerçekleştirdik ve bunları literatüre kazandırdık. Şimdi yola çıktığımız çalışma da en iyi ümitle gelecek 10 yıl içinde yapılmasını beklediğimiz çok büyük bir deney. Çalışmalarımızı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı ile beraber Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı'na da aktarıyoruz."

Kırca, deney için daha önce belirlenmiş 5 farklı eksikliğe göre çalışmalar yürüttüklerini, öğrencileri de bu alanlarda yüksek lisans ve doktora çalışmalarına yönlendirdiklerini sözlerine ekledi.

FCC Projesi

CERN, maddenin yapı taşındaki karanlık enerji ve karanlık madde gibi gizemlerin çözülebilmesi için deneylerin daha büyük bir çarpıştırıcıda devam etmesi gerekliliğinden hareketle FCC Projesi'ne başladı.

Mevcut deneylerin yapıldığı 26,7 kilometre uzunluğundaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndan daha yüksek teknolojiyle kurulacak FCC'nin 100 kilometre uzunluğunda olması ve yerin 200-300 metre altında yapılması planlanıyor.

FCC'de elektron ve pozitron demetlerinin 2030'lu yıllarda çarpıştırılması hedefleniyor







Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER BİLİM-TEKNOLOJİ Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 34 20 5 9 65 34 69 +31
2 Trabzonspor 34 18 5 11 76 42 65 +34
3 Beşiktaş 34 19 10 5 59 40 62 +19
4 Sivasspor 34 17 8 9 55 38 60 +17
5 Alanyaspor 34 16 9 9 61 37 57 +24
6 Galatasaray 34 15 8 11 55 37 56 +18
7 Fenerbahçe 34 15 11 8 58 46 53 +12
8 Gaziantep FK 34 11 10 13 49 50 46 -1
9 Antalyaspor 34 11 11 12 41 52 45 -11
10 Kasımpaşa 34 12 15 7 53 58 43 -5
11 Göztepe 34 11 14 9 44 49 42 -5
12 Gençlerbirliği 34 9 16 9 39 56 36 -17
13 Konyaspor 34 8 14 12 36 52 36 -16
14 Denizlispor 34 9 17 8 31 48 35 -17
15 Çaykur Rizespor 34 10 19 5 38 57 35 -19
16 Yeni Malatyaspor 34 8 18 8 44 51 32 -7
17 Kayserispor 34 8 18 8 40 72 32 -32
18 MKE Ankaragücü 34 7 16 11 31 56 32 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 19 6 9 48 28 66 +20
2 BB Erzurumspor 34 18 8 8 42 26 62 +16
3 Adana Demirspor 34 17 7 10 71 43 61 +28
4 Akhisarspor 34 16 9 9 46 39 57 +7
5 Fatih Karagümrük 34 15 8 11 53 39 56 +14
6 Bursaspor 34 17 9 8 49 41 56 +8
7 Altay 34 14 8 12 48 37 54 +11
8 Keçiörengücü 34 13 10 11 33 28 50 +5
9 Ümraniyespor 34 12 14 8 48 51 44 -3
10 Menemenspor 34 11 12 11 42 46 44 -4
11 Giresunspor 34 12 14 8 39 47 44 -8
12 İstanbulspor 34 9 12 13 45 43 40 +2
13 Balıkesirspor 34 9 14 11 36 48 38 -12
14 Altınordu 34 8 13 13 37 44 37 -7
15 Boluspor 34 6 13 15 30 41 33 -11
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 41 56 30 -15
17 Adanaspor 34 3 19 12 30 55 21 -25
18 Eskişehirspor 34 7 21 6 34 60 12 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/09/2020 Çaykur Rizespor vs Fenerbahçe
 12/09/2020 Fatih Karagümrük vs Yeni Malatyaspor
 12/09/2020 Sivasspor vs Alanyaspor
 12/09/2020 Galatasaray vs Gaziantep FK
 12/09/2020 Göztepe vs Denizlispor
 13/09/2020 Kayserispor vs Kasımpaşa
 13/09/2020 MKE Ankaragücü vs BB Erzurumspor
 13/09/2020 Antalyaspor vs Gençlerbirliği
 13/09/2020 Trabzonspor vs Beşiktaş
 14/09/2020 Hatayspor vs Başakşehir FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/09/2020 Menemenspor vs Altınordu
 12/09/2020 Boluspor vs Ankara Keçiörengücü
 12/09/2020 Ümraniyespor vs Bandırmaspor
 12/09/2020 Osmanlıspor FK vs Eskişehirspor
 13/09/2020 Bursaspor vs Adana Demirspor
 13/09/2020 Adanaspor vs İstanbulspor
 13/09/2020 Altay vs Samsunspor
 14/09/2020 Akhisarspor vs Tuzlaspor
 14/09/2020 Balıkesirspor vs Giresunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Elazığspor
 20/09/2020 Etimesgut Belediyespor vs Bodrumspor
 20/09/2020 Eyüpspor vs Pazarspor
 20/09/2020 Kardemir Karabükspor vs Başkent Akademi FK
 20/09/2020 Kastamonuspor vs Karacabey Belediyespor
 20/09/2020 Kırklarelispor vs Sivas Belediyespor
 20/09/2020 Serik Belediyespor vs Pendikspor
 20/09/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Van Spor
 20/09/2020 Turgutluspor vs Kırşehir Belediyespor
 20/09/2020 1922 Konyaspor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2020 Arnavutköy Belediye vs Belediye Derincespor
 20/09/2020 Artvin Hopaspor vs Edirnespor
 20/09/2020 Kızılcabölükspor vs Çankaya FK
 20/09/2020 Manisaspor vs Diyarbekirspor
 20/09/2020 Nevşehir Belediyespor vs Fatsa Belediyespor
 20/09/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs Payasspor
 20/09/2020 1877 Alemdağspor vs Kemerspor 2003
 20/09/2020 1928 Bucaspor vs Ofspor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI