X 20
Bugun...



ÖZELEŞTİRİ-ELEŞTİRİ, MÜRİT-MÜRŞİT…

İki psikolog, David Dunning ve Justin Kruger yaptıkları araştırma sonucunda, “niteliksiz insanların ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemediklerini” saptadılar ve özetle “cehalet, gerçek bilginin tersine, bireyin kendine olan güvenini artırır” diyebileceğimiz bir kuram geliştirdiler.

facebook-paylas
Tarih: 14-02-2020 16:21

ÖZELEŞTİRİ-ELEŞTİRİ, MÜRİT-MÜRŞİT…

 

İki psikolog, David Dunning ve Justin Kruger yaptıkları araştırma sonucunda, “niteliksiz insanların ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemediklerini” saptadılar ve özetle “cehalet, gerçek bilginin tersine, bireyin kendine olan güvenini artırır” diyebileceğimiz bir kuram geliştirdiler.

Dunning–Kruger Sendromu adı verilen bu kurama, aslında bizim bilge halkımız yıllar önce “Cahil cesareti” adını vermiştir. Bunlar, çok konuşur, “ben her şeyi biliyorum. Bu nedenle her şeyi yapabilirim. Başaramayacağım bir şey yok” diye düşünürler, özeleştiri yapma ve kendilerini geliştirme gereği duymazlar. “Boş tenekeden çok ses çıkar” atasözü de buna uymaktadır.

Böyle insanlar sıradan bir insan olarak kaldıklarında zararları yalnız kendilerine dokunur. Ancak bir makama geldiklerinde toplum için tehlikeli olurlar. Yaşamlarında özeleştiri yapmamış oldukları için eleştiriden de hoşlanmazlar ve yanlışlarını söyleyen, kendisini eleştirenleri sevmezler. Bu nedenle çevrelerinde sadece yalakaları/ dalkavukları barındırırlar. Dalkavuklar bunların özgüvenlerini daha da arttırır, egolarını iyice şişirirler. Hitler’den Saddam’a tüm diktatörler böyle ortaya çıkmıştır.

Buna karşılık nitelikli insanlar eksikliklerinin ayırdında oldukları için özeleştiri yapabilir ve eleştiriden de hoşlanırlar. Böylece yanlışını, eksiğini, yetersizliğini vb. noksanlarını saptar; bunları gidermek için bilgisini/ yeteneğini/ becerisini arttırmaya çalışır. Sonuçta gelişir, olgunlaşır, büyür, bilge insan olurlar.

Bir ulusun bireyleri ya da bir dernek, kulüp, siyasal parti gibi toplulukların üye veya sempatizanları da toplum/ topluluk içinde yaşanan yanlışları eleştirmedikleri takdirde o toplum/ topluluk gelişemez.

***

Aydınlanma, “kişinin herhangi bir kılavuza gereksinim duymadan kendi aklını kullanarak yaşamını sürdürmesi” demektir. Alman filozof Gotthold Lessing der ki “yanlış düşünebilirsiniz. Önemli değil. Yeter ki her zaman kendiniz düşünün.” Çünkü aklını kullanan insan eksikliklerini görür, dolayısıyla özeleştiri yapar ve kendisini/ aklını geliştirir.

Aydınlanmayı özümsememiş bireyler, kendi akıllarını kullanma cesareti gösteremez ve peşine takılacak bir kılavuz ararlar. Kılavuza Arapça “mürşit”, mürşitin peşinden gidenlere de “mürit” denir. Müritlerden oluşan toplumlarda, onları aldatarak sömürmek isteyen açıkgöz/ uyanık mürşitler ortalığı kaplamıştır. Mürşit olarak, din en kolay aldatma aracı olduğu için tarikat/ cemaat lideri ya da fetvacı/ üfürükçü/ muskacı hocalar gibi inanç sömürücüleri elbette başta gelir. Ancak bunun yanında insanların zengin olma/ güzelleşme/ sağlıklı yaşama/ evlenme vd. hayallerini ya da cinsel arzularını sömüren dolandırıcılara kadar türlü çeşitli mürşitler de vardır.

Böyle toplumlarda “gerçek” demokrasi olmaz, “sözde” demokrasi olur. İnsanlar futbol takımı tutar gibi parti tutar ve parti liderini eleştirilemez mürşit kabul ederler. Ancak algı operasyonu yaparak medyayı yönlendirebilme/ kamuoyu oluşturabilme gücüne sahip iç ve dış çevreler, yeni bir partinin ve/ veya yeni bir liderin ortaya çıkmasını sağlayabilir…

***

Genelden Türkiye özeline bakacak olursak, mürit değil aklını kullanabilen özgür bireyler olabilmemiz için, Atatürk 100 yıl önce yaptığı devrimlerle ülkemizi “Aydınlanma” ışığına kavuşturmak istedi. Ancak Avrupa’nın, yüz yıllarca süren bir evrim sürecinden sonra kavuştuğu Aydınlanmayı kısa sürede yaşama geçirmemiz olası değildi. Ne yazık ki Atatürk 15 yıl sonra aramızdan ayrıldı ve ardılları da buna sahip çıkmayınca aydınlanamadık. Fakat Atatürk o kadar büyüktü ki aramızdan ayrıldıktan sonra da fikirleri ışık olmaya devam etti. O bize “akıl ve bilim dışında kılavuz/ mürşit aramamamızı” bildirmişti…

Akıl doğuştan var olan bir yeti değil, daha doğrusu var olan ama etkinleştirilmesi gereken bir yetidir. Bu da akılcı (rasyonel) eğitimle olanaklıdır. Atatürk’ten sonra akılcı eğitimden uzaklaştık ve tersine, aklı körelten ezberci/ dogmatik eğitime geçtik.

Bu koşullarda insanların Aydınlanma ışığına kavuşması için tek yol var; Atatürk’ün gösterdiği gibi, her anlatılanı doğru kabul etmeksizin kendi doğrusunu bulmaya çalışmak. Bu amaçla eleştirel düşünceyle çok kitap okuyarak aklıgeliştirmek

Ne yazık ki okuyan bir toplum değiliz. Sosyal medyada bir paragraf yazı bile okunmuyor. Millet resim ya da tek tümcelik yazıyı beğenip/ beğenmeyip geçmek istiyor. Çünkü okumak düşünmeyi ve korteksi (akıl merkezi) çalıştırmayı gerektirir. Beğenmek için aklı kullanmaya gerek yok, haz merkezi yeterlidir. En çok satan kitaplar da zaten, Aydınlanmacı fikirler içerenler değil, dogmatik masallar içeren kitaplar. Medya deseniz halkı aydınlatmaya değil, yozlaştırmaya çalışıyor…

***

Bu durumda toplumu Aydınlanmacı (ilerici) ve dogmatik (gerici) düşünceli olarak ikiye ayırmak yerine, tercih edilen yaşam tarzına göre, modernistler (çağdaş yaşamdan yana olanlar) ve Ortaçağ yandaşları olarak ikiye ayırmak daha doğru olur, diye düşünüyorum…

Hal böyle olunca modernistler de tuttukları partinin liderini mürşit kabul ediyor ve eleştirilmemesi gerektiğini düşünüyorlar. Bununla birlikte o liderin sürekli seçim kaybetmesinden ve karşı tarafın gittikçe iktidarını sağlamlaştırarak toplumu Ortaçağ’a doğru götürmesinden de rahatsız oluyor, hatta endişe duymaya başlıyorlar.

***

Paradoks gibi görünebilir ama karşı oldukları “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi”ni, bunlar bir çıkış yolu olarak görmeye başladılar. Şöyle ki Cumhurbaşkanının halk oyu ile seçilmesi, lideri değiştirmeden iktidara gelme şansı yarattı. Çünkü lider, seçimi kaybederse liderliği de kaybedebileceğini düşündüğünden kendisi aday olmuyor, başkasını aday gösteriyor. Bundan önceki seçimde böyle bir aday buldu ve o aday bir rüzgâr estirip oyları arttırdı. Ancak bu kişinin dava adamı olmadığı, hemen seçim akşamı anlaşıldı.

Şimdi, son yerel seçimde çok başarılı bir kampanya yürüten ve kazanan birisi, bu kesimin gözdesi oldu. Artık bütün umutlar onda. Üzerine o kadar titriyorlar ki hafif bir rüzgârın bile rahatsız etmemesi için, onu adeta bir “sera gülü” gibi korumak istiyorlar. Bu nedenle, karşı tarafın yaptıklarına bir şey demiyorlar ama kendi içlerinden biri, ona en ufak bir eleştiri yaptığında isyan ediyorlar.

 Oysa seçim akşamı bir daha hayal kırıklığına uğramamak için onun yanlışlarını eleştirmemiz gerekiyor.

Lider bugüne kadar tüm seçimleri antipatik olduğu için değil, politikası yanlış olduğu için kaybetti. Buna karşılık umudumuz olan kişi de liderin politikası ile uyumlu görünüyor. Kendisi ve eşi, lider ve eşi ile aynı mahfillere gidiyorlar. Bu mahfillerin yönlendirmesiyle lider, geçmişte bir Ortaçağ kafalıaday yaptı; “tıpış tıpış gidip oy vereceksiniz” dedi ve siz de verdiniz.

***

Dostlar, bu son şansımız; önümüzdeki seçimi de kaybedersek Ortaçağı boylayacağız. Bu nedenle, kör döğüşü yapar gibi değil ama eleştirel akılla düşünelim, eleştirelim, tartışalım ve testi kırılmadan uyarımızı yapalım…

 

 

 

 

Süleyman Çelik (scelik44@gmail.com)







Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GENEL Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 22 13 3 6 49 23 45 +26
2 Galatasaray 23 13 4 6 39 18 45 +21
3 Sivasspor 23 13 4 6 42 26 45 +16
4 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
5 Alanyaspor 23 11 6 6 41 22 39 +19
6 Fenerbahçe 23 11 7 5 42 29 38 +13
7 Beşiktaş 23 11 8 4 36 30 37 +6
8 Göztepe 22 9 6 7 29 24 34 +5
9 Gaziantep FK 23 8 8 7 34 36 31 -2
10 Gençlerbirliği 23 7 10 6 32 39 27 -7
11 Antalyaspor 23 6 10 7 25 40 25 -15
12 Yeni Malatyaspor 22 6 10 6 35 32 24 +3
13 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
14 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
15 Konyaspor 23 4 10 9 19 32 21 -13
16 MKE Ankaragücü 23 4 11 8 20 39 20 -19
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 23 3 13 7 24 56 16 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 23 13 4 6 33 20 45 +13
2 BB Erzurumspor 23 12 5 6 26 17 42 +9
3 Bursaspor 23 13 7 3 35 29 39 +6
4 Adana Demirspor 23 10 6 7 43 26 37 +17
5 Altay 23 9 7 7 28 24 34 +4
6 Fatih Karagümrük 23 9 7 7 30 28 34 +2
7 Keçiörengücü 23 8 7 8 18 17 32 +1
8 Ümraniyespor 23 9 9 5 34 34 32 0
9 Akhisarspor 23 8 7 8 26 26 32 0
10 Menemenspor 23 9 9 5 26 29 32 -3
11 Balıkesirspor 23 8 8 7 24 25 31 -1
12 Giresunspor 22 7 8 7 24 30 28 -6
13 İstanbulspor 22 6 7 9 34 29 27 +5
14 Altınordu 23 5 9 9 26 34 24 -8
15 Osmanlıspor FK 23 6 11 6 27 35 21 -8
16 Adanaspor 23 3 11 9 23 36 18 -13
17 Boluspor 23 2 10 11 19 31 17 -12
18 Eskişehirspor 23 7 12 4 29 35 16 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 25 20 1 4 57 9 64 +48
2 Manisa FK 25 17 2 6 74 27 57 +47
3 Sancaktepe Bld 25 15 6 4 45 20 49 +25
4 Hekimoğlu Trabzon 24 14 7 3 41 32 45 +9
5 İnegölspor 25 13 8 4 40 26 43 +14
6 Afjet Afyonspor 25 11 10 4 37 26 37 +11
7 Tarsus İdman Yurdu 25 12 12 1 38 35 37 +3
8 Sarıyer 25 10 9 6 33 28 36 +5
9 Çorum FK 25 11 12 2 36 36 35 0
10 Pendikspor 25 9 10 6 33 34 33 -1
11 Zonguldak Kömürspor 25 8 9 8 30 34 32 -4
12 Hacettepe Spor 25 10 13 2 32 45 32 -13
13 Kırklarelispor 24 7 9 8 21 32 29 -11
14 Amed Sportif 25 7 11 7 24 38 28 -14
15 1922 Konyaspor 25 7 13 5 32 44 26 -12
16 Başkent Akademi FK 24 7 13 4 31 35 25 -4
17 Gümüşhanespor 24 6 15 3 26 49 21 -23
18 Şanlıurfaspor 25 0 24 1 6 86 14 -80
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 24 14 4 6 45 23 48 +22
2 24Erzincanspor 25 13 3 9 42 20 48 +22
3 68 Aksaray Belediyespor 25 12 5 8 38 23 44 +15
4 Artvin Hopaspor 24 11 3 10 35 15 43 +20
5 1928 Bucaspor 25 12 7 6 40 31 42 +9
6 Karaköprü Belediyespor 25 10 5 10 24 18 40 +6
7 Düzcespor 25 10 6 9 27 18 39 +9
8 Çatalcaspor 24 8 4 12 34 25 36 +9
9 Sultanbeyli Bld. 24 8 7 9 30 23 33 +7
10 Silivrispor 25 7 6 12 32 27 33 +5
11 52 Orduspor FK 24 6 4 14 17 15 32 +2
12 Çankaya FK 24 8 9 7 29 31 31 -2
13 Erzin Spor Kulübü 25 6 9 10 27 29 28 -2
14 Kızılcabölükspor 24 5 8 11 32 33 26 -1
15 Şile Yıldızspor 25 5 10 10 20 28 25 -8
16 Yomraspor 24 5 10 9 23 30 24 -7
17 Tokatspor 25 1 21 3 13 61 6 -48
18 Manisaspor 25 1 21 3 16 74 0 -58
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
 28/02/2020 Alanyaspor vs Beşiktaş
 29/02/2020 Konyaspor vs Kasımpaşa
 29/02/2020 Trabzonspor vs Çaykur Rizespor
 29/02/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
 01/03/2020 Denizlispor vs Yeni Malatyaspor
 01/03/2020 MKE Ankaragücü vs Sivasspor
 01/03/2020 Galatasaray vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/02/2020 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 25/02/2020 Menemenspor vs Adana Demirspor
 25/02/2020 Fatih Karagümrük vs Eskişehirspor
 26/02/2020 Akhisarspor vs Giresunspor
 26/02/2020 Altınordu vs BB Erzurumspor
 26/02/2020 Adanaspor vs Ümraniyespor
 27/02/2020 Keçiörengücü vs İstanbulspor
 27/02/2020 Boluspor vs Balıkesirspor
 27/02/2020 Bursaspor vs Altay
 01/03/2020 Altay - Altınordu Altay ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Altay yenilmez
 01/03/2020 Altay - Altınordu Altınordu ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Altay yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/02/2020 Ankara Demirspor vs Eyüpspor
 29/02/2020 Bodrumspor vs Tuzlaspor
 01/03/2020 Sivas Belediyespor vs Van Spor
 01/03/2020 Ergene Velimeşe vs Bayburt Özel İdare Spor
 01/03/2020 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 01/03/2020 Kardemir Karabükspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/03/2020 Niğde Anadolu FK vs Bandırmaspor
 01/03/2020 Uşak Spor vs Kastamonuspor
 08/03/2020 Eyüpspor vs Sivas Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2020 Çankaya FK vs Çatalcaspor
 29/02/2020 Çatalcaspor vs Erzin Spor
 29/02/2020 Manisaspor vs Şile Yıldızspor
 29/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Serik Belediyespor
 01/03/2020 Artvin Hopaspor vs Silivrispor
 01/03/2020 Yomraspor vs Çankaya FK
 01/03/2020 52 Orduspor FK vs Düzcespor
 01/03/2020 Kızılcabölükspor vs 1928 Bucaspor
 01/03/2020 Tokatspor vs Karaköprü Belediyespor
 01/03/2020 Tokatspor - Karaköprü Belediyespor Karaköprü Belediyespor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Tokatspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI