Bugun...


Hulki CEVİZOĞLU

facebook-paylas
Yaşam sevinciyle dolu mutlu yıllar
Tarih: 31-12-2018 06:22:00 Güncelleme: 31-12-2018 06:22:00


Yazımın yılın son gününe denk gelmesi hoş bir duygu.

Bu gece saatler 00.00'ı gösterdiğinde yeni bir yıl başlamış olacak: 2019!

Şimdiden hepinize kutlu olsun.

***

Ülkemizde her yeni yıla girerken tartışmalar yapılıyor. Bunların başında, yılbaşı kutlamalarının bir Hıristiyan geleneği ve haram olduğu iddiası yer alıyor. Sanki Hıristiyanların hiçbir şeyini almıyormuş da, bir tek bunu alırsak ayıp olacakmış gibi.

Hıristiyanlardan silah ve bomba alırken bir şey olmuyor; teknolojisini, eğitim sistemini, gıdasını, otomobilini, uçağını vd. alırken sorun çıkmıyor, bir tek yılbaşı kutlanırken sorun üretiliyor ve siyasal kazanç elde ediliyor!

Yiğitlik, bu sayılanların hiçbirini dışarıdan almamaktır. Keşke bunu yapabilsek de, şu anda niçin ele güne muhtaç olduğumuzu, dışa bağımlı hale geldiğimizi yapay tartışmaların gürültüsünden arındırıp konuşabilsek.

Ne iyi olurdu değil mi?

Ayrıca, yılbaşı kutlamalarını Hıristiyanlığa dayandırmak de hiç gerçekçi değil. Bilim ve kültür tarihi bu kutlamaları antik dünyaya kadar götürüyor.

5 bin yıl önce evini ve borcunu temizleme

Şimdi bunları kısaca görelim.

(Günümüzden 5.000 yıl önce) Eski Mısır'da ovaların Nil Nehri tarafından sulandığı sel baskınlarının olduğu dönem yeni yıl olarak kutlanırdı. Ritüellerin temelini müzik, içki (bira) ve seks oluşturuyordu.

(Günümüzden 5.000 yıl önce) Çinliler yılbaşını Ekim ayında kutlarlardı ama farklı bir anlam yükleyerek. Efsanelerine göre, Nian (=yeni yıl anlamına geliyor) adında kan içici bir canavarı korkutup kaçırmak için ateş yakıp, bağırıp çağırırlardı. Bugün bunlar eğlenceye dönüşmüş ve kâğıttan canavarlar olarak temsil edilmeye başlanmıştır.

Çinli aileler de yeni yılda maddi ve manevi temizlik yapar, evlerini ve borçlarını temizlerlerdi.

Kralı ağlatma törenleri

(Günümüzden 4.000 yıl önce) Babiller için yeni yıl (=Akitu) doğanın kendisini yenilemesi, insanların da sembolik olarak kendisini temizlemesi demekti. Festivaller tertiplerler, şehirlerdeki tanrı heykellerinin önünde geçit töreni düzenlenirdi.

Ritüellerinde kral aşağılanırdı. Tanrı Marduk'un temsilcisi rahip kralı ağlatmak için her şeyi yapardı.

Bu iki taraf için de kazançlı bir durumdu. Eğer kral ağlarsa tanrı Marduk ondan memnun anlamına geldiği için, kral ağlamasının karşılığında bu tanrısal memnuniyetin ifadesi olarak yetkilerini genişletirdi.

Yani, ağlamayana mama yok, sözü o dönem kralları için de geçerli imiş!

Hükümdarın koltuğuna oturma

(Günümüzden 3.500 yıl önce) Hititlerde de yılbaşı, nevruz gibi, baharın simgesi olan ekinoksta, yani 21 Mart'ta kutlanırdı. Yeni yıl kutlamaları (festivaller) Eskişehir yakınlarındaki gök tanrının evi sayılan Yazılıkaya'da yapılırdı.

(Günümüzden 2.600 yıl önce) İran'da yılbaşı kutlamaları Nevruz adıyla MÖ 6. yüzyıla kadar dayanıyor. Bu Antik Nevruz'da hükümdarlar, tatil ilan eder, halka ziyafetler verip, hediyeler dağıtırdı.

Aileler de evlerini ışıklandırır (elektrikle değil tabii), ateşler yakar, yumurtalar boyarlardı. Yılbaşı kutlamaları 13 gün sürer, Mısır kralının koltuğuna halktan biri oturtulurdu. (Acaba bizdeki 23 Nisan âdeti de Antik Mısır'dan mı geliyor?).

(Günümüzden 2.600 yıl önce) Mayalarda yılbaşı Haziran ayına denk gelirdi. Çok sayıda dinî ritüeli içeren kutlamalar daha çok aile içinde sade biçimde yapılırdı.

(Günümüzden 2.200 yıl önce) Romalılar yılbaşını Ocak'ın ilk günü kutlarlardı. Onlar için yılbaşı, şanslarını artırarak maddi bolluğa kavuşmak için bir fırsattı.

***

Ülkemizdeki yılbaşı kutlamalarının en yaygını, ailelerin evlerde birlikte yemek yiyerek sohbet etmesi biçimindedir.

Sosyolojik olarak yeme-içme ve törenler düzenleme, toplumsal etkileşimin ve toplumsal hafızanın temelini oluşturuyor.

Bir sosyolog, "Yemek, eğlencenin ve yaşam sevincinin haz alma tutkusuyla en üst seviyeye çıktığı toplumsal bir pratiktir" diyor.

Ölüm ise, yemeğin tersine hüznün ve acının en üst seviyeye çıktığı yaşamsal bir kayıp.

Hepinize -tekrar- yaşam sevinciyle dolu mutlu bir yıl diliyorum.

 

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 18 11 2 5 26 10 38 +16
2 Galatasaray 18 9 4 5 36 21 32 +15
3 Yeni Malatyaspor 18 9 4 5 29 18 32 +11
4 Kasımpaşa 17 9 6 2 37 28 29 +9
5 Trabzonspor 18 8 5 5 34 26 29 +8
6 Beşiktaş 18 8 5 5 31 24 29 +7
7 Atiker Konyaspor 18 7 4 7 25 21 28 +4
8 Antalyaspor 18 8 6 4 19 21 28 -2
9 Sivasspor 18 6 6 6 24 25 24 -1
10 Göztepe 18 7 10 1 20 22 22 -2
11 Bursaspor 17 4 4 9 17 17 21 0
12 Alanyaspor 18 6 9 3 15 22 21 -7
13 Kayserispor 18 5 8 5 15 25 20 -10
14 MKE Ankaragücü 18 6 10 2 17 32 20 -15
15 Akhisarspor 18 4 9 5 20 29 17 -9
16 BB Erzurumspor 18 3 8 7 17 24 16 -7
17 Fenerbahçe 17 3 7 7 16 24 16 -8
18 Çaykur Rizespor 17 1 7 9 19 28 12 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 8 7 0 1 19 2 22
2 Denizlispor 9 6 1 2 18 6 20
3 Ümraniyespor 10 6 3 1 15 10 19
4 Altınordu 10 5 2 3 15 7 18
5 Hatayspor 10 5 2 3 14 6 18
6 Eskişehirspor 10 4 1 5 10 8 17
7 Osmanlıspor FK 10 5 4 1 12 10 16
8 Adana Demirspor 10 4 3 3 15 9 15
9 Gazişehir Gaziantep FK 10 4 4 2 14 9 14
10 İstanbulspor 8 4 2 2 15 14 14
11 Adanaspor 8 3 2 3 11 7 12
12 Balıkesirspor Baltok 8 3 3 2 7 8 11
13 Giresunspor 8 3 4 1 10 11 10
14 Boluspor 8 2 3 3 9 9 9
15 Afjet Afyonspor 9 2 4 3 12 15 9
16 Elazığspor 8 2 4 2 11 14 8
17 Altay 8 2 5 1 8 10 7
18 Kardemir Karabükspor 9 0 7 2 5 19 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 10 8 1 1 22 4 25
2 Manisa BBSK 8 7 0 1 21 3 22
3 Menemen Belediyespor 10 6 1 3 23 13 21
4 Fatih Karagümrük 9 6 1 2 20 8 20
5 Şanlıurfaspor 8 5 0 3 11 5 18
6 Sivas Belediyespor 10 5 3 2 17 13 17
7 Kırklarelispor 10 4 2 4 15 10 16
8 Pendikspor 8 4 1 3 15 11 15
9 Tarsus İdman Yurdu 8 4 2 2 16 14 14
10 Etimesgut Belediyespor 8 3 1 4 10 8 13
11 Kahramanmaraşspor 10 4 5 1 8 12 13
12 Darıca Gençlerbirliği 9 3 3 3 8 6 12
13 Zonguldak Kömürspor 9 3 3 3 8 9 12
14 Bak Spor 9 2 3 4 9 14 10
15 Konya Anadolu Selçukspor 8 1 2 5 12 15 8
16 Bandırmaspor 8 2 4 2 7 10 8
17 Tokatspor 10 2 6 2 8 13 8
18 Fethiyespor 10 1 4 5 7 14 8
Takım O G M B A Y P AV
1 Nevşehir Belediyespor 9 5 0 4 22 10 19
2 Tire 1922 9 5 0 4 14 6 19
3 Şile Yıldızspor 8 6 2 0 21 6 18
4 Nazilli Belediyespor 8 5 0 3 17 7 18
5 Karaköprü Belediyespor 9 5 2 2 17 10 17
6 Hekimoğlu Trabzon 8 5 1 2 11 6 17
7 Silivrispor 9 5 3 1 11 5 16
8 Ergene Velimeşe 9 4 2 3 13 9 15
9 Artvin Hopaspor 9 3 1 5 9 4 14
10 Kozan Belediyespor 9 3 1 5 10 7 14
11 Gebzespor 9 3 2 4 11 6 13
12 Yomraspor 8 3 1 4 9 7 13
13 Batman Petrolspor 8 3 2 3 10 10 12
14 Büyükçekmece Tepecikspor 8 3 4 1 9 11 10
15 Erzin Belediyespor 8 2 3 3 12 10 9
16 Erbaaspor 8 0 4 4 4 8 4
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/01/2019 Bursaspor vs Fenerbahçe
 21/01/2019 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 25/01/2019 Beşiktaş vs BB Erzurumspor
 26/01/2019 Kayserispor vs Bursaspor
 26/01/2019 Göztepe vs Galatasaray
 27/01/2019 Çaykur Rizespor vs Akhisarspor
 27/01/2019 Atiker Konyaspor vs Antalyaspor
 27/01/2019 Sivasspor vs Trabzonspor
 28/01/2019 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2019 Gençlerbirliği vs Altınordu
 26/01/2019 Denizlispor vs Adana Demirspor
 26/01/2019 İstanbulspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 27/01/2019 Boluspor vs Elazığspor
 27/01/2019 Altay vs Afjet Afyonspor
 27/01/2019 Giresunspor vs Osmanlıspor FK
 27/01/2019 Balıkesirspor Baltok vs Eskişehirspor
 28/01/2019 Adanaspor vs Ümraniyespor
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor vs Hatayspor
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor - Hatayspor Hatayspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
 28/01/2019 Kardemir Karabükspor - Hatayspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 18 maçında hiç kazanamadı  Hatayspor yenilmez
 28/01/2019 Adanaspor - Ümraniyespor Ümraniyespor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Ümraniyespor yenilmez
 28/01/2019 Adanaspor - Ümraniyespor Adanaspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Adanaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2019 Pendikspor vs Zonguldak Kömürspor
 27/01/2019 Şanlıurfaspor vs Kahramanmaraşspor
 27/01/2019 Bandırmaspor vs Sivas Belediyespor
 27/01/2019 Darıca Gençlerbirliği vs Menemen Belediyespor
 27/01/2019 Etimesgut Belediyespor vs Bak Spor
 27/01/2019 Fatih Karagümrük vs Tuzlaspor
 27/01/2019 Konya Anadolu Selçukspor vs Fethiyespor
 27/01/2019 Manisa BBSK vs Kırklarelispor
 27/01/2019 Tarsus İdman Yurdu vs Tokatspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2019 Yomraspor vs Karaköprü Belediyespor
 27/01/2019 Batman Petrolspor vs Silivrispor
 27/01/2019 Erzin Belediyespor vs Tire 1922
 27/01/2019 Hekimoğlu Trabzon vs Gebzespor
 27/01/2019 Büyükçekmece Tepecikspor vs Nevşehir Belediyespor
 27/01/2019 Körfez Spor Kulübü vs Kozan Belediyespor
 27/01/2019 Nazilli Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 27/01/2019 Şile Yıldızspor vs Ergene Velimeşe
 27/01/2019 Büyükçekmece Tepecikspor - Nevşehir Belediyespor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Nevşehir Belediyespor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI