Bugun...


prof.Dr.Esfender KORKMAZ

facebook-paylas
Borsada mano kazandı
Tarih: 12-06-2019 06:19:00 Güncelleme: 12-06-2019 06:19:00


Mano'yu herkes bilir… Yine de açıklamakta yarar var… Kumar oynatan kişiye ya da kumar oynanan yere, oyundan verilen belli paya mano deniliyor.

TÜİK, her ay, aylık ve yıllık olarak, Finansal yatırım araçlarının nominal ve reel getiri oranlarını açıklıyor. Dolar, Euro ve Altın 2014 yılı ile 2019 yılları arasında bazı istisnalar olmakla birlikte sürekli reel getiri sağlamış.

Mevduat faizi ise sürekli reel kayıp getirmiş. 2013 yılı Eylül ayında bankaya 100 lira yatıranın, nominal faizler de  dahil,  TÜFE'ye göre reel (satın alma gücü) olarak elinde 84.30 lira kalmış. Yani bankalar mevduat sahibine eksi reel faiz vermişler. Başka bir ifade ile mevduata  para yatıran tasarruf sahiplerinin her 100 lirasından 15.70 lirası bankaya satın alma gücü olarak, adeta gizli bir vergi gibi bankalara aktarılmış.

Dahası TÜİK yalnızca brüt mevduat faizlerini açıklıyor. Mevduattan stopaj olarak alınan vergileri de katarsak, mevduat sahibinin satın alma gücü daha fazla düşmüş demektir.

Özet; tasarrufunu bankalara mevduat olarak yatıranları, bir yandan bankalar bir yandan devlet çarpmış. Elbette bu şartlarda tasarruflar para altın ve gayrimenkul gibi atıl yatırımlara gidecektir.

Bu durumda, dış kredileri bir yana koyarsak,  bankaların iflası söz konusu olmaması gerekir.  Çünkü bir yandan mevduata eksi reel faiz veriyor, öte yandan da krediden yüksek reel faiz alıyor.

2013 yılı Mayıs ayında Borsaya 100 lira yatıranların bu parası, 2019 yılı Mayıs ayında TÜFE'ye göre reel olarak, 52.14 liraya kadar düşmüş.

İstanbul Borsası kurulmadan, önemini vurgulamak için; "Türkiye de tasarruflar küçük ve dağınıktır. Borsada bu tasarruflar hisse senetleri yoluyla işletmelere, yatırımlar için sermaye imkanı yaratacaktır.'' derdik.

Aslında teoride olay basittir. Sermaye piyasasında küçük tasarruflar menkul kıymetlere yatırılarak büyük yatırımlara dönüşür. Bu yolla Sermaye piyasası aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerdeki yurtiçi tasarruf açığının kapanmasına yardımcı olur.

Fertler açısından da, başka yatırımlar için küçük ve yetersiz olan tasarruflar sermaye piyasasında, sahiplerine bir ek gelir imkanı sağlar.

Ne var ki sermaye birikimi yatırımlara gitmedi. 2003 yılından 2009 yılına kadar yüksek reel faiz ve düşük kur tuzağına düştük. Sanayiciler borsadan sağladıkları finansman ile yatırım yapmadılar parayı faize yatırdılar. Borsa işlevini yapamadı. Küçük tasarruf sahipleri de keriz olarak silkelendi.

Borsada yabancılar ve aracılar, en yüksek seviyede sattılar. En düşük seviye de aldılar. Aracılar komisyon aldılar. Yüksek karlar sağladılar. Yani mano kazandı.  

Bunun içindir ki, dünyanın en kırılgan piyasası oluştu. Dünyanın en kırılgan ekonomisi olduk.

Bu sonuçlar Türkiye'nin kaderi değil. Temel sorun ekonomik istikrarı sağlamaktır. Bunun yolu da önce planlama yapmak ve bu planlama içinde bir istikrar programı yapmaktır. Bu programı yapmanın siyasi maliyetleri olacaktır. Ancak ekonomik istikrar için  bu siyasi maliyetlere katlanmak gerekir.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 4 4 0 0 11 4 12 +7
2 Çaykur Rizespor 4 2 0 2 4 2 8 +2
3 Fenerbahçe 4 2 1 1 9 5 7 +4
4 Yukatel Denizlispor 4 2 1 1 4 1 7 +3
5 Galatasaray 4 2 1 1 5 5 7 0
6 Gazişehir Gaziantep 4 2 1 1 8 9 7 -1
7 Yeni Malatyaspor 4 2 2 0 10 5 6 +5
8 Trabzonspor 4 1 0 3 6 5 6 +1
9 Konyaspor 4 1 0 3 4 3 6 +1
10 Sivasspor 4 1 1 2 6 4 5 +2
11 Antalyaspor 4 1 1 2 5 6 5 -1
12 MKE Ankaragücü 4 1 1 2 2 5 5 -3
13 Beşiktaş 4 1 2 1 6 7 4 -1
14 Medipol Başakşehir 4 1 2 1 4 7 4 -3
15 Kayserispor 4 0 2 2 5 7 2 -2
16 Göztepe 4 0 2 2 0 4 2 -4
17 Gençlerbirliği 4 0 3 1 4 9 1 -5
18 Kasımpaşa 4 0 3 1 2 7 1 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 4 3 1 0 9 5 9 +4
2 Bursaspor 4 3 1 0 8 5 9 +3
3 Hatayspor 4 2 0 2 7 2 8 +5
4 Fatih Karagümrük 4 2 0 2 6 3 8 +3
5 Keçiörengücü 4 2 0 2 3 1 8 +2
6 Altay 4 2 1 1 6 5 7 +1
7 Akhisarspor 4 2 1 1 3 2 7 +1
8 Adana Demirspor 4 1 0 3 2 0 6 +2
9 Balıkesirspor 4 2 2 0 4 4 6 0
10 İstanbulspor 4 1 1 2 7 7 5 0
11 Adanaspor 4 1 1 2 5 5 5 0
12 Altınordu 4 1 2 1 5 4 4 +1
13 BB Erzurumspor 4 1 2 1 4 5 4 -1
14 Osmanlıspor FK 4 1 2 1 5 7 4 -2
15 Menemenspor 4 1 2 1 3 6 4 -3
16 Boluspor 4 0 3 1 1 5 1 -4
17 Giresunspor 4 0 3 1 4 10 1 -6
18 Eskişehirspor 4 0 3 1 4 10 5 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 3 3 0 0 13 4 9 +9
2 Afjet Afyonspor 3 2 0 1 10 3 7 +7
3 Samsunspor 3 2 0 1 6 2 7 +4
4 Sancaktepe Bld 3 2 1 0 7 3 6 +4
5 Tarsus İdman Yurdu 3 2 1 0 5 3 6 +2
6 Yeni Çorumspor 3 2 1 0 3 2 6 +1
7 Başkent Akademi FK 3 1 0 2 4 2 5 +2
8 İnegölspor 3 1 1 1 3 3 4 0
9 Zonguldak Kömürspor 3 1 1 1 2 2 4 0
10 Hekimoğlu Trabzon 3 1 1 1 8 9 4 -1
11 Sarıyer 3 1 1 1 1 2 4 -1
12 Pendikspor 3 1 2 0 3 4 3 -1
13 1922 Konyaspor 3 1 2 0 3 5 3 -2
14 Gümüşhanespor 3 1 2 0 2 4 3 -2
15 Kırklarelispor 3 0 1 2 3 7 2 -4
16 Amed Sportif 3 0 2 1 1 3 1 -2
17 Hacettepe Spor 3 0 2 1 2 10 1 -8
18 Şanlıurfaspor 3 0 3 0 0 8 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 3 3 0 0 8 3 9 +5
2 Artvin Hopaspor 3 2 0 1 6 3 7 +3
3 Buca FK 3 2 0 1 6 3 7 +3
4 Çatalcaspor 3 2 0 1 6 3 7 +3
5 Karaköprü Belediyespor 3 2 0 1 3 1 7 +2
6 Yomraspor 3 1 0 2 2 1 5 +1
7 Erzin Spor Kulübü 3 1 1 1 2 2 4 0
8 Düzcespor 3 1 1 1 1 1 4 0
9 Çankaya FK 3 1 1 1 3 4 4 -1
10 Kızılcabölükspor 3 1 2 0 5 7 3 -2
11 Sultanbeyli Bld. 3 0 1 2 2 3 2 -1
12 Silivrispor 3 0 1 2 1 2 2 -1
13 24 Erzincanspor 3 0 1 2 2 4 2 -2
14 Yeni Orduspor 3 0 1 2 1 3 2 -2
15 Tokatspor 3 0 2 1 2 4 1 -2
16 Şile Yıldızspor 3 0 2 1 1 3 1 -2
17 68 Aksaray Belediyespor 3 0 2 1 1 3 1 -2
18 Manisaspor 3 0 1 2 1 3 4 -2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2019 Göztepe vs Konyaspor
 21/09/2019 Kasımpaşa vs Antalyaspor
 21/09/2019 Kayserispor vs Yukatel Denizlispor
 21/09/2019 Fenerbahçe vs MKE Ankaragücü
 22/09/2019 Çaykur Rizespor vs Gazişehir Gaziantep
 22/09/2019 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 22/09/2019 Yeni Malatyaspor vs Galatasaray
 23/09/2019 Beşiktaş vs Medipol Başakşehir
 23/09/2019 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2019 BB Erzurumspor vs Adanaspor
 20/09/2019 İstanbulspor vs Balıkesirspor
 21/09/2019 Ümraniyespor vs Boluspor
 21/09/2019 Altay vs Keçiörengücü
 21/09/2019 Osmanlıspor FK vs Altınordu
 21/09/2019 Adana Demirspor vs Bursaspor
 22/09/2019 Giresunspor vs Fatih Karagümrük
 22/09/2019 Eskişehirspor vs Menemenspor
 22/09/2019 Akhisarspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2019 Kırşehir Belediyespor vs Elazığspor
 21/09/2019 Niğde Anadolu FK vs Kastamonuspor 1966
 21/09/2019 Bandırmaspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 21/09/2019 Bodrumspor vs Van Spor
 21/09/2019 Ergene Velimeşe vs Sivas Belediyespor
 21/09/2019 Tuzlaspor vs Sakaryaspor
 21/09/2019 Uşak Spor A.Ş. vs Ankara Demirspor
 21/09/2019 Kahramanmaraşspor vs Etimesgut Belediyespor
 21/09/2019 Kardemir Karabükspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2019 Artvin Hopaspor vs Tokatspor
 21/09/2019 Manisaspor vs Karaköprü Belediyespor
 21/09/2019 Yomraspor vs Yeni Orduspor
 21/09/2019 24 Erzincanspor vs Buca FK
 21/09/2019 Erzin Spor vs Düzcespor
 21/09/2019 68 Aksaray Belediyespor vs Silivrispor
 21/09/2019 Çatalcaspor vs Serik Belediyespor
 21/09/2019 Kızılcabölükspor vs Sultanbeyli Bld.
 21/09/2019 Şile Yıldızspor vs Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI