Bugun...


prof.Dr.Esfender KORKMAZ

facebook-paylas
İşin başı yatırım yapmaktır
Tarih: 23-08-2019 07:23:00 Güncelleme: 23-08-2019 07:23:00


Ekonomide daralma, finansal krizler gibi ekonomiyi bir gecede vurmuyor. Etkileri orta ve uzun dönemde ortaya çıkıyor. Bunların başında işsizlik geliyor. Çalışanların ücretleri de çeşitli yollarla düşürülüyor.

Zamanla halkın tamamını etkiliyor. İflaslar ve servet kayıpları ortaya çıkıyor.

En temel sorun yatırım yapılmıyor olmasıdır. Yatırımların durması ilerideki yıllarda kalkınma ve istikrarı da bozuyor.

Son üç çeyrektir yatırımlarda büyüme oranı;

2018 ÜÇÜNCÜ  ÇEYREK: -4.7

DÖRDÜNCÜ ÇEYREK: -12.9

2019 BİRİNCİ ÇEYREK: -13.0 oldu.

Bu işi uçtu- kaçtı şeklinde algı yaratmayla çözemeyiz. Yatırımları artırmak için ;

1. Hukuki altyapıyı yeniden kurmalıyız. Yerli ve yabancı sermaye için güven oluşturmalıyız. Başkanlık sistemine geçiş sürecinin oturmamış olması hukuki ve bürokratik sorunları artırıyor. Bu sorun bir  siyasi sorundur. Çözümü de demokrasi içinde aynı yoldan olacaktır.

2. Yüksek Kırılganlık ülke riskini artırdı. Yüksek risk hem yatırımların finansman maliyetini artırdı hem de doğal olarak finansman imkanlarını daralttı. Yüksek kırılganlığın temelinde ise plansız ve kısa vadeli politikalar ile dalgalı kur politikası var. 

Türkiye, ülkelerin yurt dışında beş yıllık tahvillerinin iflas sigorta risk pirimi (CDS)'si Venezuela gibi tartışmalı ülkeler dışında en açık ara yüksektir. Zaman zaman Arjantin'i de geçiyor. (Aşağıdaki tablo)

3. Bankalar kredi verirken aylık faiz uyguluyor. Mevduat alırken yıllık faiz uyguluyor. Aylık faiz belirsizliğin tescilidir. Kredi faizleri de yıllık faiz olarak belirlenmelidir.

Enflasyon yatırımlar için hem belirsizlik yaratıyor. Hem de bankaların kredi maliyetlerinin aşırı oynak olmasına neden oluyor. Yatırımlar için fizibilite yapmayı zorlaştırıyor. Fizibilite hesapları tutmuyor.

Aşağıdaki tabloda, TÜFE bazlı ve son bir yılda gerçekleşen Merkez Bankası'nın ticari krediler ağırlıklı ortalama reel faizine bakarsak bu belirsizlik daha net anlaşılır. Bankalar kredilerde kendilerini ayarlayarak her zaman reel faiz alıyor. Ancak mevduat faizine ise tersine son beş yıldır eksi reel faiz veriyorlar. 

Belirsizlik, bankalar içinde zaman zaman sorun doğurabiliyor. Söz gelimi Bankalar ticari kredilerde bazı aylar yüzde 10.28 gibi çok yüksek reel faiz, bazı aylarda da yüzde 1.34 gibi ülke riskinin altında kalan reel faiz alabiliyorlar. Son bir yılda ortalama reel faiz yüzde 5.33 oldu. (Aşağıdaki tablo)

4. Devletin bir yatırım politikası olmalıdır. 2019 Bütçesi içinde yatırımların payı yüzde 6.7'dir. Bu payın yüzde 20'ye çıkarılması gerekir. Yavuz selim köprüsü, Orhangazi köprüsü ve İzmir otoyolunda olduğu gibi, özel sektör işbirliğiyle yapılan altyapı yatırımları için tespit edilen yüksek ücretler, ulaştırma maliyetlerini artırıyor. Maliyet artışları enflasyona yansıyor. İstikrar daha çok bozuluyor.

5. Hükümetin Merkez Bankası'na ve faize müdahalesi bozucu etki yapıyor. Güven kaybına neden oluyor. Kaldı ki gösterge faizi düşse de bankalar kredileri ayarlayıp bu ekonomik konjonktürde aynı reel faizi alıyorlar.

Ekonomik konjonktür değişirse, faiz- toplam talep-tasarruf-yatırım-cari açık arasındaki karşılıklı etkiler de tartışılabilir.

Kaynak: TL MB verilerinden hesaplanmıştır.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 4 4 0 0 11 4 12 +7
2 Çaykur Rizespor 4 2 0 2 4 2 8 +2
3 Fenerbahçe 4 2 1 1 9 5 7 +4
4 Yukatel Denizlispor 4 2 1 1 4 1 7 +3
5 Galatasaray 4 2 1 1 5 5 7 0
6 Gazişehir Gaziantep 4 2 1 1 8 9 7 -1
7 Yeni Malatyaspor 4 2 2 0 10 5 6 +5
8 Trabzonspor 4 1 0 3 6 5 6 +1
9 Konyaspor 4 1 0 3 4 3 6 +1
10 Sivasspor 4 1 1 2 6 4 5 +2
11 Antalyaspor 4 1 1 2 5 6 5 -1
12 MKE Ankaragücü 4 1 1 2 2 5 5 -3
13 Beşiktaş 4 1 2 1 6 7 4 -1
14 Medipol Başakşehir 4 1 2 1 4 7 4 -3
15 Kayserispor 4 0 2 2 5 7 2 -2
16 Göztepe 4 0 2 2 0 4 2 -4
17 Gençlerbirliği 4 0 3 1 4 9 1 -5
18 Kasımpaşa 4 0 3 1 2 7 1 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 4 3 1 0 9 5 9 +4
2 Bursaspor 4 3 1 0 8 5 9 +3
3 Hatayspor 4 2 0 2 7 2 8 +5
4 Fatih Karagümrük 4 2 0 2 6 3 8 +3
5 Keçiörengücü 4 2 0 2 3 1 8 +2
6 Altay 4 2 1 1 6 5 7 +1
7 Akhisarspor 4 2 1 1 3 2 7 +1
8 Adana Demirspor 4 1 0 3 2 0 6 +2
9 Balıkesirspor 4 2 2 0 4 4 6 0
10 İstanbulspor 4 1 1 2 7 7 5 0
11 Adanaspor 4 1 1 2 5 5 5 0
12 Altınordu 4 1 2 1 5 4 4 +1
13 BB Erzurumspor 4 1 2 1 4 5 4 -1
14 Osmanlıspor FK 4 1 2 1 5 7 4 -2
15 Menemenspor 4 1 2 1 3 6 4 -3
16 Boluspor 4 0 3 1 1 5 1 -4
17 Giresunspor 4 0 3 1 4 10 1 -6
18 Eskişehirspor 4 0 3 1 4 10 5 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 3 3 0 0 13 4 9 +9
2 Afjet Afyonspor 3 2 0 1 10 3 7 +7
3 Samsunspor 3 2 0 1 6 2 7 +4
4 Sancaktepe Bld 3 2 1 0 7 3 6 +4
5 Tarsus İdman Yurdu 3 2 1 0 5 3 6 +2
6 Yeni Çorumspor 3 2 1 0 3 2 6 +1
7 Başkent Akademi FK 3 1 0 2 4 2 5 +2
8 İnegölspor 3 1 1 1 3 3 4 0
9 Zonguldak Kömürspor 3 1 1 1 2 2 4 0
10 Hekimoğlu Trabzon 3 1 1 1 8 9 4 -1
11 Sarıyer 3 1 1 1 1 2 4 -1
12 Pendikspor 3 1 2 0 3 4 3 -1
13 1922 Konyaspor 3 1 2 0 3 5 3 -2
14 Gümüşhanespor 3 1 2 0 2 4 3 -2
15 Kırklarelispor 3 0 1 2 3 7 2 -4
16 Amed Sportif 3 0 2 1 1 3 1 -2
17 Hacettepe Spor 3 0 2 1 2 10 1 -8
18 Şanlıurfaspor 3 0 3 0 0 8 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 3 3 0 0 8 3 9 +5
2 Artvin Hopaspor 3 2 0 1 6 3 7 +3
3 Buca FK 3 2 0 1 6 3 7 +3
4 Çatalcaspor 3 2 0 1 6 3 7 +3
5 Karaköprü Belediyespor 3 2 0 1 3 1 7 +2
6 Yomraspor 3 1 0 2 2 1 5 +1
7 Erzin Spor Kulübü 3 1 1 1 2 2 4 0
8 Düzcespor 3 1 1 1 1 1 4 0
9 Çankaya FK 3 1 1 1 3 4 4 -1
10 Kızılcabölükspor 3 1 2 0 5 7 3 -2
11 Sultanbeyli Bld. 3 0 1 2 2 3 2 -1
12 Silivrispor 3 0 1 2 1 2 2 -1
13 24 Erzincanspor 3 0 1 2 2 4 2 -2
14 Yeni Orduspor 3 0 1 2 1 3 2 -2
15 Tokatspor 3 0 2 1 2 4 1 -2
16 Şile Yıldızspor 3 0 2 1 1 3 1 -2
17 68 Aksaray Belediyespor 3 0 2 1 1 3 1 -2
18 Manisaspor 3 0 1 2 1 3 4 -2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2019 Göztepe vs Konyaspor
 21/09/2019 Kasımpaşa vs Antalyaspor
 21/09/2019 Kayserispor vs Yukatel Denizlispor
 21/09/2019 Fenerbahçe vs MKE Ankaragücü
 22/09/2019 Çaykur Rizespor vs Gazişehir Gaziantep
 22/09/2019 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 22/09/2019 Yeni Malatyaspor vs Galatasaray
 23/09/2019 Beşiktaş vs Medipol Başakşehir
 23/09/2019 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2019 BB Erzurumspor vs Adanaspor
 20/09/2019 İstanbulspor vs Balıkesirspor
 21/09/2019 Ümraniyespor vs Boluspor
 21/09/2019 Altay vs Keçiörengücü
 21/09/2019 Osmanlıspor FK vs Altınordu
 21/09/2019 Adana Demirspor vs Bursaspor
 22/09/2019 Giresunspor vs Fatih Karagümrük
 22/09/2019 Eskişehirspor vs Menemenspor
 22/09/2019 Akhisarspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2019 Kırşehir Belediyespor vs Elazığspor
 21/09/2019 Niğde Anadolu FK vs Kastamonuspor 1966
 21/09/2019 Bandırmaspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 21/09/2019 Bodrumspor vs Van Spor
 21/09/2019 Ergene Velimeşe vs Sivas Belediyespor
 21/09/2019 Tuzlaspor vs Sakaryaspor
 21/09/2019 Uşak Spor A.Ş. vs Ankara Demirspor
 21/09/2019 Kahramanmaraşspor vs Etimesgut Belediyespor
 21/09/2019 Kardemir Karabükspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2019 Artvin Hopaspor vs Tokatspor
 21/09/2019 Manisaspor vs Karaköprü Belediyespor
 21/09/2019 Yomraspor vs Yeni Orduspor
 21/09/2019 24 Erzincanspor vs Buca FK
 21/09/2019 Erzin Spor vs Düzcespor
 21/09/2019 68 Aksaray Belediyespor vs Silivrispor
 21/09/2019 Çatalcaspor vs Serik Belediyespor
 21/09/2019 Kızılcabölükspor vs Sultanbeyli Bld.
 21/09/2019 Şile Yıldızspor vs Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI