Bugun...


prof.Dr.Esfender KORKMAZ

facebook-paylas
İşin başı yatırım yapmaktır
Tarih: 23-08-2019 07:23:00 Güncelleme: 23-08-2019 07:23:00


Ekonomide daralma, finansal krizler gibi ekonomiyi bir gecede vurmuyor. Etkileri orta ve uzun dönemde ortaya çıkıyor. Bunların başında işsizlik geliyor. Çalışanların ücretleri de çeşitli yollarla düşürülüyor.

Zamanla halkın tamamını etkiliyor. İflaslar ve servet kayıpları ortaya çıkıyor.

En temel sorun yatırım yapılmıyor olmasıdır. Yatırımların durması ilerideki yıllarda kalkınma ve istikrarı da bozuyor.

Son üç çeyrektir yatırımlarda büyüme oranı;

2018 ÜÇÜNCÜ  ÇEYREK: -4.7

DÖRDÜNCÜ ÇEYREK: -12.9

2019 BİRİNCİ ÇEYREK: -13.0 oldu.

Bu işi uçtu- kaçtı şeklinde algı yaratmayla çözemeyiz. Yatırımları artırmak için ;

1. Hukuki altyapıyı yeniden kurmalıyız. Yerli ve yabancı sermaye için güven oluşturmalıyız. Başkanlık sistemine geçiş sürecinin oturmamış olması hukuki ve bürokratik sorunları artırıyor. Bu sorun bir  siyasi sorundur. Çözümü de demokrasi içinde aynı yoldan olacaktır.

2. Yüksek Kırılganlık ülke riskini artırdı. Yüksek risk hem yatırımların finansman maliyetini artırdı hem de doğal olarak finansman imkanlarını daralttı. Yüksek kırılganlığın temelinde ise plansız ve kısa vadeli politikalar ile dalgalı kur politikası var. 

Türkiye, ülkelerin yurt dışında beş yıllık tahvillerinin iflas sigorta risk pirimi (CDS)'si Venezuela gibi tartışmalı ülkeler dışında en açık ara yüksektir. Zaman zaman Arjantin'i de geçiyor. (Aşağıdaki tablo)

3. Bankalar kredi verirken aylık faiz uyguluyor. Mevduat alırken yıllık faiz uyguluyor. Aylık faiz belirsizliğin tescilidir. Kredi faizleri de yıllık faiz olarak belirlenmelidir.

Enflasyon yatırımlar için hem belirsizlik yaratıyor. Hem de bankaların kredi maliyetlerinin aşırı oynak olmasına neden oluyor. Yatırımlar için fizibilite yapmayı zorlaştırıyor. Fizibilite hesapları tutmuyor.

Aşağıdaki tabloda, TÜFE bazlı ve son bir yılda gerçekleşen Merkez Bankası'nın ticari krediler ağırlıklı ortalama reel faizine bakarsak bu belirsizlik daha net anlaşılır. Bankalar kredilerde kendilerini ayarlayarak her zaman reel faiz alıyor. Ancak mevduat faizine ise tersine son beş yıldır eksi reel faiz veriyorlar. 

Belirsizlik, bankalar içinde zaman zaman sorun doğurabiliyor. Söz gelimi Bankalar ticari kredilerde bazı aylar yüzde 10.28 gibi çok yüksek reel faiz, bazı aylarda da yüzde 1.34 gibi ülke riskinin altında kalan reel faiz alabiliyorlar. Son bir yılda ortalama reel faiz yüzde 5.33 oldu. (Aşağıdaki tablo)

4. Devletin bir yatırım politikası olmalıdır. 2019 Bütçesi içinde yatırımların payı yüzde 6.7'dir. Bu payın yüzde 20'ye çıkarılması gerekir. Yavuz selim köprüsü, Orhangazi köprüsü ve İzmir otoyolunda olduğu gibi, özel sektör işbirliğiyle yapılan altyapı yatırımları için tespit edilen yüksek ücretler, ulaştırma maliyetlerini artırıyor. Maliyet artışları enflasyona yansıyor. İstikrar daha çok bozuluyor.

5. Hükümetin Merkez Bankası'na ve faize müdahalesi bozucu etki yapıyor. Güven kaybına neden oluyor. Kaldı ki gösterge faizi düşse de bankalar kredileri ayarlayıp bu ekonomik konjonktürde aynı reel faizi alıyorlar.

Ekonomik konjonktür değişirse, faiz- toplam talep-tasarruf-yatırım-cari açık arasındaki karşılıklı etkiler de tartışılabilir.

Kaynak: TL MB verilerinden hesaplanmıştır.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 23 13 3 7 43 23 46 +20
2 Trabzonspor 22 13 3 6 49 23 45 +26
3 Galatasaray 23 13 4 6 39 18 45 +21
4 Sivasspor 23 13 4 6 42 26 45 +16
5 Alanyaspor 23 11 6 6 41 22 39 +19
6 Fenerbahçe 23 11 7 5 42 29 38 +13
7 Beşiktaş 23 11 8 4 36 30 37 +6
8 Göztepe 22 9 6 7 29 24 34 +5
9 Gaziantep FK 23 8 8 7 34 36 31 -2
10 Gençlerbirliği 23 7 10 6 32 39 27 -7
11 Antalyaspor 23 6 10 7 25 40 25 -15
12 Yeni Malatyaspor 22 6 10 6 35 32 24 +3
13 Denizlispor 23 6 11 6 21 32 24 -11
14 Çaykur Rizespor 22 7 12 3 22 34 24 -12
15 Konyaspor 23 4 10 9 19 32 21 -13
16 MKE Ankaragücü 23 4 11 8 20 39 20 -19
17 Kasımpaşa 23 5 14 4 31 49 19 -18
18 Kayserispor 23 3 13 7 24 56 16 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 24 14 4 6 34 20 48 +14
2 BB Erzurumspor 24 12 6 6 27 19 42 +8
3 Adana Demirspor 24 11 6 7 46 28 40 +18
4 Bursaspor 23 13 7 3 35 29 39 +6
5 Fatih Karagümrük 24 10 7 7 32 28 37 +4
6 Akhisarspor 24 9 7 8 28 26 35 +2
7 Ümraniyespor 24 10 9 5 35 34 35 +1
8 Altay 23 9 7 7 28 24 34 +4
9 Keçiörengücü 23 8 7 8 18 17 32 +1
10 Menemenspor 24 9 10 5 28 32 32 -4
11 Balıkesirspor 23 8 8 7 24 25 31 -1
12 Giresunspor 23 7 9 7 24 32 28 -8
13 İstanbulspor 22 6 7 9 34 29 27 +5
14 Altınordu 24 6 9 9 28 35 27 -7
15 Osmanlıspor FK 24 6 12 6 27 36 21 -9
16 Adanaspor 24 3 12 9 23 37 18 -14
17 Boluspor 23 2 10 11 19 31 17 -12
18 Eskişehirspor 24 7 13 4 29 37 16 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 25 20 1 4 57 9 64 +48
2 Manisa FK 25 17 2 6 74 27 57 +47
3 Sancaktepe Bld 25 15 6 4 45 20 49 +25
4 Hekimoğlu Trabzon 24 14 7 3 41 32 45 +9
5 İnegölspor 25 13 8 4 40 26 43 +14
6 Afjet Afyonspor 25 11 10 4 37 26 37 +11
7 Tarsus İdman Yurdu 25 12 12 1 38 35 37 +3
8 Sarıyer 25 10 9 6 33 28 36 +5
9 Çorum FK 25 11 12 2 36 36 35 0
10 Pendikspor 25 9 10 6 33 34 33 -1
11 Zonguldak Kömürspor 25 8 9 8 30 34 32 -4
12 Hacettepe Spor 25 10 13 2 32 45 32 -13
13 Kırklarelispor 24 7 9 8 21 32 29 -11
14 Amed Sportif 25 7 11 7 24 38 28 -14
15 1922 Konyaspor 25 7 13 5 32 44 26 -12
16 Başkent Akademi FK 24 7 13 4 31 35 25 -4
17 Gümüşhanespor 24 6 15 3 26 49 21 -23
18 Şanlıurfaspor 25 0 24 1 6 86 14 -80
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 24 14 4 6 45 23 48 +22
2 24Erzincanspor 25 13 3 9 42 20 48 +22
3 68 Aksaray Belediyespor 25 12 5 8 38 23 44 +15
4 Artvin Hopaspor 24 11 3 10 35 15 43 +20
5 1928 Bucaspor 25 12 7 6 40 31 42 +9
6 Karaköprü Belediyespor 25 10 5 10 24 18 40 +6
7 Düzcespor 25 10 6 9 27 18 39 +9
8 Çatalcaspor 25 8 5 12 35 27 36 +8
9 Çankaya FK 25 9 9 7 31 32 34 -1
10 Sultanbeyli Bld. 24 8 7 9 30 23 33 +7
11 Silivrispor 25 7 6 12 32 27 33 +5
12 52 Orduspor FK 24 6 4 14 17 15 32 +2
13 Erzin Spor Kulübü 25 6 9 10 27 29 28 -2
14 Kızılcabölükspor 24 5 8 11 32 33 26 -1
15 Şile Yıldızspor 25 5 10 10 20 28 25 -8
16 Yomraspor 24 5 10 9 23 30 24 -7
17 Tokatspor 25 1 21 3 13 61 6 -48
18 Manisaspor 25 1 21 3 16 74 0 -58
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/02/2020 Alanyaspor vs Beşiktaş
 29/02/2020 Konyaspor vs Kasımpaşa
 29/02/2020 Trabzonspor vs Çaykur Rizespor
 29/02/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
 01/03/2020 Denizlispor vs Yeni Malatyaspor
 01/03/2020 MKE Ankaragücü vs Sivasspor
 01/03/2020 Galatasaray vs Gençlerbirliği
 02/03/2020 Başakşehir FK vs Gaziantep FK
 02/03/2020 Kayserispor vs Göztepe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/02/2020 Keçiörengücü vs İstanbulspor
 27/02/2020 Boluspor vs Balıkesirspor
 27/02/2020 Bursaspor vs Altay
 29/02/2020 Osmanlıspor FK vs Fatih Karagümrük
 29/02/2020 Eskişehirspor vs Akhisarspor
 29/02/2020 Adana Demirspor vs Hatayspor
 01/03/2020 BB Erzurumspor vs Menemenspor
 01/03/2020 Ümraniyespor vs Bursaspor
 01/03/2020 İstanbulspor vs Adanaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/02/2020 Ankara Demirspor vs Eyüpspor
 29/02/2020 Bodrumspor vs Tuzlaspor
 01/03/2020 Sivas Belediyespor vs Van Spor
 01/03/2020 Ergene Velimeşe vs Bayburt Özel İdare Spor
 01/03/2020 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 01/03/2020 Kardemir Karabükspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/03/2020 Niğde Anadolu FK vs Bandırmaspor
 01/03/2020 Uşak Spor vs Kastamonuspor
 08/03/2020 Eyüpspor vs Sivas Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/02/2020 Çatalcaspor vs Erzin Spor
 29/02/2020 Manisaspor vs Şile Yıldızspor
 29/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Serik Belediyespor
 01/03/2020 Tokatspor vs Karaköprü Belediyespor
 01/03/2020 Artvin Hopaspor vs Silivrispor
 01/03/2020 Yomraspor vs Çankaya FK
 01/03/2020 52 Orduspor FK vs Düzcespor
 01/03/2020 Kızılcabölükspor vs 1928 Bucaspor
 01/03/2020 68 Aksaray Belediyespor vs 24Erzincanspor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI